Wie betaalt vennootschapsbelasting?

Een bv of nv is altijd vpb-plichtig, maar niet elke rechtsvorm betaalt vennootschapsbelasting (vpb), en niet elke vpb-plichtige rechtsvorm betaalt uiteindelijk ook belasting. Sommige rechtsvormen zijn altijd belastingplichtig, andere alleen onder specifieke voorwaarden. In dit artikel lees je per rechtsvorm hoe het zit, zodat je dit snel kunt checken voor je klant.

 

 

Bv en nv: de standaard vpb-belastingplichtige

Een bv of nv is altijd vpb-plichtig, ongeacht of er winst wordt gemaakt. Dit volgt uit artikel 2, eerste lid, onderdeel a van de Wet Vpb 1969: bv's en nv's zijn van rechtswege belastingplichtig, simpelweg vanwege hun rechtsvorm. Een startende bv die nog geen winst maakt, moet dus alsnog aangifte doen.

 

Stichting en vennootschapsbelasting

Een stichting is niet automatisch vpb-plichtig. Dat verschilt van een bv of nv, die vanwege hun rechtsvorm altijd belastingplichtig zijn. Bij een stichting hangt het ervan af of ze een onderneming exploiteert. Die toets vergt meer uitleg dan bij een bv of nv.

Wanneer exploiteert een stichting een onderneming?

Daarvan is sprake zodra aan drie voorwaarden tegelijk wordt voldaan:

• de stichting vormt een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid;
• deze organisatie neemt deel aan het economisch verkeer;
• de stichting heeft het oogmerk om winst te behalen, of maakt feitelijk winst.

Wanneer is een stichting vpb-plichtig?

Een stichting drijft een onderneming als aan deze drie bovengenoemde voorwaarden wordt voldaan.

Ontbreekt een van deze drie elementen? Dan is de stichting geen onderneming, en is er geen vpb-plicht. Let op: zelfs zónder winstoogmerk kan een stichting alsnog belastingplichtig zijn, namelijk als haar activiteiten in concurrentie treden met bedrijven van ondernemers of andere belastingplichtige rechtspersonen.

Ook mét belastingplicht hoeft er niet altijd belasting betaald te worden: een vrijstelling geldt zodra de fiscale winst in een jaar niet hoger is dan € 15.000, of over dat jaar samen met de vier voorgaande jaren niet hoger is dan € 75.000.

ANBI en vpb-vrijstelling

ANBI (Algemeen Nut Beogende Instelling) -status en vpb-plicht zijn twee losse zaken, die in de praktijk vaak worden verward. ANBI-status is een status die de Belastingdienst toekent aan instellingen (zoals goede doelen, kerken, culturele organisaties) die zich voor minstens 90% inzetten voor het algemeen belang. Het regelt vooral giftenaftrek en vrijstellingen voor schenk- en erfbelasting, maar zegt niets over de vpb-plicht. Een ANBI die een onderneming drijft, is in principe net zo vpb-plichtig als elke andere stichting.

Wel geldt er een winstvrijstelling die voor alle stichtingen en verenigingen werkt, dus ook voor ANBI's: is de fiscale winst in een jaar niet hoger dan € 15.000? Of niet hoger dan € 75.000 samen met de winst van de vier voorafgaande jaren? Dan geldt een vrijstelling van vpb.

 

Vof en maatschap: transparant belast via IB

Een vof of maatschap is geen zelfstandige belastingplichtige voor de vpb. Deze samenwerkingsvormen zijn fiscaal transparant: de winst wordt rechtstreeks toegerekend aan de vennoten of maten, die daar zelf inkomstenbelasting over betalen naar rato van hun aandeel.

 

Eenmanszaak en zzp: geen vpb

Een eenmanszaak of zzp'er betaalt geen vennootschapsbelasting. De winst wordt gezien als inkomen van de ondernemer zelf en valt daarom onder de inkomstenbelasting, in box 1.

 

Commanditaire vennootschap

Sinds 1 januari 2025 is een commanditaire vennootschap (cv) altijd fiscaal transparant, net als een vof. Het onderscheid tussen een open en besloten cv is met de Wet fiscaal kwalificatiebeleid rechtsvormen afgeschaft: elke cv werkt nu zoals voorheen alleen de besloten cv deed. De resultaten worden rechtstreeks toegerekend aan de vennoten, die daar inkomsten- of vennootschapsbelasting over betalen, afhankelijk van of de vennoot een natuurlijk persoon of een rechtspersoon is.

Een uitzondering geldt als de cv kwalificeert als fonds voor gemene rekening (FGR): dan is de cv wél zelfstandig vpb-plichtig.

 

Buitenlandse vennootschappen in Nederland

Een buitenlandse vennootschap kan op twee manieren met de Nederlandse vpb te maken krijgen. Wordt de vennootschap feitelijk vanuit Nederland geleid? Dan geldt ze als binnenlands belastingplichtig en betaalt ze vpb over haar wereldwijde winst. Heeft de vennootschap geen vestiging in Nederland, maar wel Nederlands inkomen, zoals winst uit een vaste inrichting of Nederlands vastgoed? Dan geldt beperkte belastingplicht, en betaalt ze alleen vpb over dat Nederlandse inkomen.

 

Vpb-plicht per rechtsvorm in een overzicht

Hieronder is een tabel te vinden die per rechtsvorm de vpb-plicht uitlegt.