De vennootschapsbelasting (vpb) is de belasting die bv's en nv's betalen over hun jaarwinst. Hiervoor doe je jaarlijks aangifte bij de Belastingdienst, voor de meeste ondernemingen een vaste routine. Wijkt de situatie af van een standaardjaar, dan wordt het al snel minder vanzelfsprekend. Dit artikel loopt het proces met je door en staat stil bij de situaties die net wat meer aandacht vragen.
Hoe verloopt de vpb-aangifte in de praktijk?
De vpb is een aanslagbelasting: je doet zelf aangifte, waarna de Belastingdienst een aanslag oplegt. Je krijgt daarvoor niet automatisch een uitnodiging, dus je bent ook zonder voorlopige aanslag zelf verantwoordelijk voor een tijdige indiening.
Bij een boekjaar dat gelijk is aan het kalenderjaar moet de aangifte voor 1 juni van het volgende jaar binnen zijn. Bij een gebroken boekjaar geldt een termijn van vijf maanden na afloop van het boekjaar. Een kort boekjaar dat eindigt op 31 december volgt de deadline van 1 juni; eindigt het in een andere maand, dan geldt 1 april van het volgende kalenderjaar. Niet op tijd? Vraag dan uitstel aan. Dat kan via Mijn Belastingdienst Zakelijk of via een boekhoudprogramma zoals Fiscaal‑online.nl.
Het proces in het kort:
- Jaarrekening afronden met de balans, winst- en verliesrekening en toelichting.
- Fiscale winst bepalen op basis van de commerciële cijfers.
- Aangifte invullen, controleren en indienen.
- (Voorlopige) aanslag afwachten en beoordelen.
Aan het begin van het boekjaar ontvangt een bv vaak al een voorlopige aanslag, gebaseerd op de vorige aangifte. Wijkt de verwachte winst sterk af? Laat de aanslag dan aanpassen. Bezwaar staat alleen open tegen de definitieve aanslag, niet tegen de voorlopige.
Voorbereiding en gegevensverzameling
Een goede aangifte begint bij een complete jaarrekening. In de praktijk is dit vaker het grootste obstakel dan de aangifte zelf. Zorg dat je de volgende zaken paraat hebt:
- Eindbalans en winst- en verliesrekening van het boekjaar.
- Overzicht van bedrijfsmiddelen en afschrijvingen.
- Specificatie van investeringen voor de investeringsaftrek (zoals KIA, EIA of MIA).
- Overzicht van verrekenbare verliezen uit voorgaande jaren.
- Gegevens over deelnemingen, dividenden of een fiscale eenheid.
- RSIN, eHerkenning en eventueel een machtiging voor de dienstverlener.
Loop deze punten na voordat je begint. Dat voorkomt vertraging halverwege.
Invullen per rubriek
Na de algemene gegevens van de onderneming (RSIN, boekjaar, rechtsvorm) volgt de fiscale winstberekening: de commerciële winst wordt omgezet naar het fiscale resultaat, aangevuld met de aftrekposten uit de voorbereiding. Verrekenbare verliezen, een eventuele deelneming met dividend en een fiscale eenheid komen daarna aan bod, voor zover van toepassing.
De fiscale winstberekening kost meestal de meeste tijd, omdat de aansluiting tussen het ondernemingsvermogen in de jaarrekening en het fiscale vermogen zelden één op één loopt.
Rekenvoorbeeld: Een bv behaalt een belastbare winst van € 300.000. Over de eerste € 200.000 geldt een tarief van 19%, wat neerkomt op € 38.000. Over de resterende € 100.000 geldt 25,8%, wat € 25.800 is. Totaal verschuldigd: € 63.800.
Verplichte bijlagen
Bij digitale indiening gaan de meeste cijfers rechtstreeks het formulier in. Houd de onderliggende stukken wel paraat: de vastgestelde jaarrekening en de onderbouwing van afschrijvingen en aftrekposten uit de voorbereiding. Dit vul je aan met specificaties per maatschappij bij een fiscale eenheid, of jaarstukken van de Nederlandse activiteiten bij een buitenlandse belastingplicht.
Bewaar deze stukken goed in het dossier. Bij een controle vraagt de Belastingdienst er alsnog naar.
Nihilaangifte vennootschapsbelasting
Geen winst, geen activiteit, maar toch een aangifteplicht: dat is de nihil-aangifte. Zolang een bv niet is uitgeschreven, moet er aangifte worden gedaan. Dit geldt ook als er niets te melden valt, bijvoorbeeld bij een slapende bv of een stichting die meent onder een vrijstelling te vallen.
Bij een vrijstelling voor stichtingen en verenigingen resulteert de aangifte in een nihilaanslag. Is verliesverrekening gunstiger? Dan kan een bv via een schriftelijk verzoek aan het belastingkantoor ervoor kiezen om voor vijf jaar geen gebruik te maken van de vrijstelling. Ook bij een nihilaangiften gelden de gewone deadlines en boetes.
Liquidatie-aangifte vennootschapsbelasting
Bij het beëindigen van een bv, via een reguliere liquidatie of een turboliquidatie zonder baten, volgt nog een laatste aangifte over de periode tot de ontbindingsdatum. Deze dient in het jaar na opheffing te worden ingediend. Hierdoor kan een bv met nog openstaande belastingzaken gewoon worden opgeheven.
In de slotaangifte wordt afgerekend over onder meer:
- Vrijvallende fiscale reserves.
- Pensioen- of lijfrentevoorzieningen in eigen beheer.
- De rekening-courantverhouding met de dga.
- Een eventuele desinvesteringsbijtelling bij verkoop van bedrijfsmiddelen.
Verlies op een deelneming (bijvoorbeeld door een oninbare lening aan een dochtermaatschappij) kan onder voorwaarden als liquidatieverlies meetellen. Deze regeling staat wel politiek onder druk, dus check altijd de actuele stand van zaken. Komt er na uitschrijving alsnog een uitnodiging voor aangifte? Dan moet deze gewoon worden ingediend.
C-biljet: aangifte voor buitenlandse belastingplichtigen
Een lichaam dat niet in Nederland is gevestigd, maar wel Nederlands inkomen geniet (bijvoorbeeld via een vaste inrichting of een aanmerkelijk belang in een Nederlandse vennootschap) is buitenlands belastingplichtig. Hiervoor gebruikt de Belastingdienst het C-biljet in plaats van het reguliere A-biljet.
Bij een eerste aangifte als buitenlands belastingplichtige begint het traject met een aanmelding via het formulier Aanmelding Onderneming Buitenland, gevolgd door een RSIN en eHerkenning voor Mijn Belastingdienst Zakelijk. Het C-biljet werkt grotendeels met dezelfde schermen als het binnenlandse biljet, aangevuld met de specificatie van het Nederlandse inkomen.
Is er twijfel over binnenlandse of buitenlandse belastingplicht, bijvoorbeeld bij een naar Nederlands recht opgerichte vennootschap die feitelijk vanuit het buitenland wordt geleid? Neem zo'n geval apart onder de loep. Dit bepaalt namelijk zowel het biljet als de toepasselijke verdragsregels.
Indiening via de Belastingdienst
De aangifte kan je op drie manieren indienen: via Mijn Belastingdienst Zakelijk, aangiftesoftware of een fiscaal dienstverlener. Inloggen gaat via eHerkenning; bij aangifte- of administratiesoftware verloopt dit via Standard Business Reporting (SBR).
Laat je de aangifte verzorgen door een dienstverlener? De bv blijft zelf altijd verantwoordelijk voor een juiste en tijdige aangifte.
Na indiening heeft de Belastingdienst in beginsel drie jaar de tijd om de aangifte te verwerken, verlengd met een eventueel verleend uitstel. Is er geen aangifte gedaan? Dan volgt alsnog een aanslag op basis van een schatting, plus een boete.
Aangifte vennootschapsbelasting doen met Fiscaal‑online.nl
Met de aangiftesoftware vennootschapsbelasting van Fiscaal‑online.nl verwerk je vpb-aangiften voor al je klanten in één centrale omgeving, zonder eHerkenning. Financiële gegevens importeer je eenvoudig vanuit de jaarrekeningsoftware, inclusief ondersteuning voor fiscale eenheden en dividendbelasting. Na verzending ontvang je direct een terugkoppeling van de Belastingdienst, zodat je meteen weet of de aangifte goed is verwerkt.